ჰაინრიხ ბიოლი - კიდევ ერთი ნობელიანტი "50 წიგნში"

ნობელის პრემიის გადაცემა. 1972

გერმანული ლიტერატურა ერთ-ერთი ფავორიტია.
პირველი იყო იმ ქვეყნებიდან, რომლის ლიტერატურასთანაც ადრეულ ასაკში მქონდა შეხება.
გერმანულს სკოლაში ვსწავლობდი და უნივერსიტეტშიც გერმანისტიკაზე ჩავაბარე. ჩემი ცხოვრების ადრეული პერიოდი გერმანიას უკავშირდება.
იმ შორეულ პერიოდში, ჩვენს ოჯახამდე მოაღწია ცნობამ, რომ გერმანიაში სწავლა უფასო იყო. ეს "უფასო" ძალიან მომხიბვლელი რამ იყო, ამიტომ დედამ გერმანულ სკოლაში მიმიყვანა, თუმცა მხოლოდ ეს არ ყოფილა მიზეზი. და მიზეზი ძალიან ბევრი იყო და იმხელა ისტორია აქვს, სხვა ამბავია სულ.

გერმანული ჩემი მეორე მშობლიური ენასავით უნდა გამხდარიყო. "უნდა", რადგან იმ შორეულ წარსულში სწავლა, სკოლა, განათლება - ცოტა რთული ცნებები იყო, მით უმეტეს ისეთ კლასში, როგორშიც მე ვსწავლობდი.

ყოველი წელი, ენის ახლიდან შესწავლასთან, გაუთავებელი წვალებასთან და ჯახირთან ასოცირდებოდა. დიდი იმედგაცრუება იყო, როდესაც მე-11 კლასში სხვა გერმანულ სკოლაში გადასულმა, მძიმე შეფასება მივიღე მასწავლებლისგან. თუ სწორად მახსოვს, კარნახი იყო...
ახლა რთულია, ყველა იმ გარემო ფაქტორების ზუსტად გახსენება და გადაბრალება, მაგრამ ბრალეულობის დადგენითაც ხომ პრობლემა არ გადაიჭრება?

ასე იყო, თუ ისე, უნივერსიტეტში სწავლა კვლავ გერმანიას დავუკავშირე. გერმანისტიკა - ეს კიდევ სხვა განსჯასა და ამბებს მოითხოვს, აქ ვერ შევყოვნდები, ახლა ვინც ვარ, ალბათ, ცნობილია უკვე.

დადებითი მხარე აქვს ყველაფერს. რომ არა ჩემი ცხოვრების ეს ეპიზოდი, არა მგონია ამდენი რამ მცოდნოდა ამ ქვეყნის კულტურაზე და ორიგინალში წამეკითხა გენიალური ზღაპრები, მოთხრობები თუ ლექსები.
უდიდეს მონაპოვრად მეთვლება გოეთეს "ახალგაზრდა ვერთერის ვნებანის" ორიგინალში წაკითხვა.
გერმანული ლიტერატურა მსოფლიოს ქვეყნების ლიტერატირაში ერთ-ერთი გამორჩეული, რთული და მრავალფეროვანია. ზოგადად, ხელოვნებისთვის გერმანია, ძალიან გულისმომწურავი და საფრთხილო თემაა. ქვეყნის წარსული ძალიან ბევრ რამეს ცვლის, უპირველესად ეს ცვლილებები კი ხელოვნებაზე მოდის. ლიტერატურა პირდაპირი გამტარია.

მეოცე საუკუნის კლასიკოსი მწერალია ჰაინრიხ ბიოლი, რომლის შემოქმედება მსოფლიო ომების პერიოდს უკავშირდება და მოიცავს ადამიანის არსებობის პრობლემას მიტოვებულ, ნაომარ სამყაროში. ალბათ, სწორედ ამიტომ გამიჭირდა "უკაცო სახლის" ბოლომდე წაკითხვა, ერთადერთი წიგნია, რომელიც ვერ დავამთავრე. ბიოლი პირველი მსოფლიო ომის წლებში დაიბადა, მეორე  მსოფლიო ომის წლებმა კი მისი ცხოვრების კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ეტაპი შეიწირა.

საინტერესო ფაქტია, რომ ბიოლი ყველაზე პოპულარული დასავლეთგერმანელი მწერალი იყო ომის შემდგომი ახალგაზრდა თაობიდან საბჭოთა კავშირში. 1952 წლიდან 1973 წლამდე რუსულ ენაზე ითარგმნა და გამოქვეყნდა 80-ზე მეტი მოთხრობა, ნაწარმოები, რომანი და სხვადასხვა სტატიები მწერალზე. წიგნები გაცილებით დიდი ტირაჟით გამოდიოდა, ვიდრე საკუთარ სამშობლოში (გფრ.-ში). ჰაინრიხი საბჭოთა კავშირსაც სტუმრობდა, თუმცა საბჭოთა რეჟიმს აკრიტიკებდა. მან განდევნილ სოლჟენიცინსა და კოპელევს გაუწოდა დახმარების ხელი. საბოლოოდ, მისი ნაწერები აიკრძალა. აკრძალვა 80-იანი წლების შუა წლებში მოხსნეს, პერესტროიკის დაწყებამდე.

"კლოუნის თვალთახედვა" 1963 წელს დაიწერა და პროექტი "50 წიგნი" დღეიდან ორი კვირის განმავლობაში გაყიდის. წიგნი ასრულებს პირველ ოცდაათეულს.
წაკითხული არ მაქვს, ამიტომ მოუთმენლად ველი, როდის მომიტანენ, მერე იქნებ "უკაცო სახლსაც" მივუბრუნდე და გერმანიაზე ოცნებითა და ფიქრით კიდევ ერთხელ "შევიწუხებ" თავს.